ภาพจาก: www.ukroadrunner.com
ข้อเข่าเสื่อม คืออะไร
คือ โรคที่เกิดจากการเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ
สาเหตุและปัจจัยส่งเสริม ได้แก่
- เสื่อมตามอายุ
- น้ำหนักตัวมาก
- ใช้งานข้อเข่ามากเกินไป
- กล้ามเนื้อต้นขาไม่แข็งแรง
- ท่าทางการใช้ข้อเข่าไม่ถูกต้อง เช่น การนั่งพับเพียบ นั่งยอง นั่งคุกเข่า นั่งขัดสมาธิ
- การบาดเจ็บต่อข้อเข่า
- ขาดการออกกำลังกาย
อาการ
- ปวดรอบเข่า นั่งยองๆ แล้วลุกขึ้นลำบาก
- ปวดเวลาลงน้ำหนัก เช่น ขึ้น - ลงบันได
- เคล็ดตึงและอาจบวมร้อนรอบๆ ข้อเข่า
- ในรายที่เป็นมาก เวลาเดิน หรือยืน เข่าจะโก่งและงอผิดรูป
การป้องกันและรักษา
- ลดน้ำหนักตัวในรายที่อ้วน โดย
- อย่ากินจุกจิก
- ลดอาหารไขมัน แป้ง และน้ำตาล
- รับประทานผัก ผลไม้เพิ่ม
- ดื่มน้ำก่อนรับประทานอาหาร ประมาณ 1 - 2 แก้ว
- ลดอาหารมื้อเย็น
- งดขนมหวาน และผลไม้ที่มีรสหวาน
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- หลีกเลี่ยง การใช้ข้อเข่าในท่าทางที่ไม่ถูกต้อง เช่น นั่งคุกเข่า นั่งยองๆ นั่งขัดสมาธิ นั่งพับเพียบ
- หลีกเลี่ยงการใช้ข้อเข่ามากเกินไป เช่น การยืนนานๆ การขึ้น - ลงบันได การยกของหนัก
- ควรปรึกษาแพทย์ เมื่อมีอาการปวดเข่ามาก เข่าโก่ง หรือ งอผิดรูป
การรักษา แบ่งเป็น
- การรักษาทางกายภาพ เช่น การใช้ความร้อน - เย็น ประคบ
- การใช้เครื่องพยุง เช่น ใช้ไม้เท้าพยุงเดิน
- การผ่าตัดในกรณีที่มีการเสื่อมรุนแรง จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัด ซึ่งมี 2 วิธี คือ
- การผ่าตัดกระดูกให้ตรง
- การเปลี่ยนข้อเข่าเทียม
การบริหารกล้ามเนื้อ
ควรบริหารร่างกายเป็นประจำเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและชะลอการเสื่อมของข้อ
การบริหารกล้ามเนื้อต้นขาและเข่า
ท่านอน - เหยียดเข่า
นอนใช้หมอนหนุนใต้เข่า ออกแรงให้เข่ากดหมอนต่ำลง เท้าเหยียดออกไป ทำสลับไปมา
ท่านอน - ยกขา - เหยียดเข่า
นอนหงายชันเข่าข้างหนึ่งทำมุม 45 องศากับพื้น ยกขาอีกข้างเหยียดตรง ส้นเท้าสูงจากพื้นประมาณ 1 ฟุต
เกร็งไว้ 5 - 10 วินาที พัก ทำสลับกันข้างละ 10 ครั้ง
ท่านั่งเกร็งกล้ามเนื้อต้นขา
นั่งเก้าอี้เต็มๆ แล้วเหยียดเข่าตรง เกร็งค้างไว้ทั้งสองข้าง 5 วินาที ทำซ้ำจนรู้สึกเมื่อย 12 - 24 ครั้ง
บริหารวันละ 2 - 4 ชุด เช้า - เย็น
ท่านั่ง - ยืน - บนเก้าอี้
ให้นั่งเก้าอี้ธรรมดา แล้วลุกขึ้นยืนตรง สลับกับนั่งลงข้างๆ ทำทุกวัน เช้า - เย็น รอบละ 50 - 100 ครั้ง
ที่มาข้อมูล: เอกสารเผยแพร่ความรู้ด้านสุขภาพ
เรื่อง "ข้อเข่าเสื่อม" โดย คลินิกกระดูกและข้อ หอผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ ที่ปรึกษา: นพ. สุรินทร์ จุติดำรงค์พันธ์
back
| |
|
